آموزش سیمبندی لودسل از یک قاعدهی ساده شروع میشود: لودسل (Load Cell) آنالوگ دو سیم برای تغذیهی پل اندازهگیری و دو سیم برای خروجی سیگنال دارد و نوع ۶ سیمه دو سیم Sense هم اضافه دارد. رنگ این سیمها یکسان نیست و حتی بین دو مدل از یک برند هم فرق میکند؛ پس مرجع اتصال، نقشهی همان لودسل است، نه رنگ «رایج».
در این راهنما ساختار کابل لودسل، تفاوت لودسل ۴ سیمه و ۶ سیمه، رنگ سیمها در چند مدل کاتالوگ زتا توزین، مراحل اتصال و اشتباهات رایج را مرور میکنیم. اتصال سمت دستگاه و ترمینالهای نمایشگر در راهنمای سیمبندی لودسل به نمایشگر جداگانه توضیح داده شده است.
لودسل چند سیم دارد و هر سیم چه کاری انجام میدهد؟
کابل لودسل آنالوگ معمولاً ۴ یا ۶ سیم دارد و ممکن است یک شیلد هم همراهش باشد. بر اساس راهنمای فنی Tacuna Systems، وظیفهی هر سیم این است:
- تحریک مثبت و منفی (Excitation، EXC+ و EXC−): ولتاژ تغذیهی پل اندازهگیری را به لودسل میرسانند.
- سیگنال مثبت و منفی (Signal، SIG+ و SIG−): خروجی لودسل را به نمایشگر یا جعبه تقسیم میبرند.
- سنس مثبت و منفی (Sense، SEN+ و SEN−): فقط در لودسل ۶ سیمه وجود دارند و ولتاژ واقعی رسیده به لودسل را به دستگاه گزارش میدهند.
- شیلد (Shield): جزو پل اندازهگیری نیست و برای محافظت در برابر نویز الکترومغناطیسی به کار میرود.

تفاوت لودسل ۴ سیمه و ۶ سیمه
تفاوت اصلی در جبران افت ولتاژ کابل است. در لودسل ۶ سیمه، دستگاه با سیمهای Sense ولتاژ رسیده به پل اندازهگیری را میخواند و تغذیه را طوری تنظیم میکند که این ولتاژ ثابت بماند؛ در لودسل ۴ سیمه چنین جبرانی وجود ندارد.
| ویژگی | لودسل ۴ سیمه | لودسل ۶ سیمه |
|---|---|---|
| سیمهای اصلی | EXC+، EXC−، SIG+، SIG− | همان چهار سیم بهعلاوهی SEN+ و SEN− |
| جبران افت ولتاژ کابل | ندارد | دارد، به شرط ورودی Sense در دستگاه و اتصال سیمها |
| تغییر طول کابل | کالیبراسیون به طول کابل اصلی وابسته است؛ کوتاه یا بلند کردن آن خطا ایجاد میکند | برای کابلکشی بلند یا تغییر دمای زیاد مناسبتر است |
نوع کابل هر مدل را از نقشه یا کد سفارش همان لودسل بخوانید. برای نمونه، در صفحهی محصولات ZEMIC H8C زتا توزین ذکر شده که گزینهی کابل ۴ رشته و ۶ رشته نقشهی متفاوتی دارند.
رنگ سیمهای لودسل؛ چرا یک جدول برای همهی مدلها وجود ندارد؟
رنگبندی سیم لودسل استاندارد یکسانی ندارد؛ DwyerOmega هم تأکید میکند که رنگها بین سازندهها فرق میکند و معمولاً در گواهی کالیبراسیون لودسل آمده است. جدول زیر رنگهای ثبتشده در صفحهی محصول چند مدل از کاتالوگ زتا توزین را کنار هم میگذارد تا این تفاوت دیده شود.
| مدل | EXC+ | EXC− | SIG+ | SIG− | Sense | Shield |
|---|---|---|---|---|---|---|
| KELI ZSFY-A | آبی | مشکی | سفید | قرمز | ذکر نشده | زرد |
| Flintec RC3 | سبز | مشکی | سفید | قرمز | ندارد (کابل ۴ رشته) | زرد |
| ZEMIC H8C (نسخهی ۴ سیمه) | قرمز | مشکی | سبز | سفید | ندارد (۴ سیمه) | طبق کابل تحویلی |
| KELI QS-A | قرمز | مشکی | سبز | سفید | آبی (SEN+) و زرد (SEN−) | مشکی ضخیم یا بنفش |
| KELI DEE/DEF | آبی | مشکی | سفید | قرمز | ندارد (نقشهی عمومی ۴ سیمه) | ذکر نشده |
این جدول مرجع اتصال نیست؛ فقط رنگهای ثبتشده در بخش سیمبندی صفحهی همان محصولها را نشان میدهد. برای هر واحد، نقشهی کابل همان لودسل ملاک است. همین جدول نشان میدهد چرا رنگ بهتنهایی کافی نیست:
- قرمز در ZEMIC H8C و KELI QS-A تحریک مثبت است، اما در ZSFY-A، Flintec RC3 و DEE/DEF سیگنال منفی.
- آبی در ZSFY-A و DEE/DEF تحریک مثبت است، اما در QS-A سنس مثبت.
- سبز در H8C و QS-A سیگنال مثبت است، اما در RC3 تحریک مثبت.
- سفید در H8C و QS-A سیگنال منفی است، اما در ZSFY-A، RC3 و DEE/DEF سیگنال مثبت.
اگر سیمها را فقط با «رنگ رایج» وصل کنید، ممکن است تحریک و سیگنال جابهجا شوند. رنگ روکش بیرونی کابل را هم با رنگ سیمهای داخلی اشتباه نگیرید.
آموزش سیمبندی لودسل مرحلهبهمرحله
در مورد نحوه سیمبندی لودسل، منطق همهی مدلها یکی است: هر سیم به ترمینال همنام خودش وصل میشود. فقط باید نام هر سیم را از نقشهی درست بخوانید.
- مدل دقیق، ظرفیت و نسخهی کابل را از پلاک یا گواهی همان لودسل بخوانید و نقشهی سیمبندی همان مدل را پیدا کنید.
- پیش از اتصال، برق نمایشگر را قطع کنید.
- تعداد سیمها را بشمارید و با نقشه مقایسه کنید: ۴ سیمه یا ۶ سیمه، بهعلاوهی شیلد.
- هر سیم را به ترمینال همنامش وصل کنید: EXC+ به EXC+، EXC− به EXC−، SIG+ به SIG+ و SIG− به SIG−.
- در لودسل ۶ سیمه، سیمهای SEN+ و SEN− را به ورودیهای Sense دستگاه وصل کنید؛ اگر دستگاه این ورودیها را ندارد، بخش بعد را ببینید.
- شیلد را طبق دفترچهی دستگاه و فقط در سمت دستگاه متصل کنید؛ از آن بهجای ارت استفاده نکنید.
- پیچ ترمینالها را محکم کنید و مطمئن شوید رشتهی آزاد یا عایق زیر پیچ گیر نکرده است.
- پیش از روشنکردن، ترتیب اتصال را یک بار دیگر با نقشه تطبیق دهید و بعد از روشنشدن، وزن بدون بار را بررسی کنید.
- در پایان، کالیبراسیون را انجام دهید؛ روش آن در راهنمای کالیبراسیون نمایشگر باسکول آمده است.
نحوه سیمبندی لودسل وقتی تعداد سیمها و ورودی دستگاه یکی نیست
- لودسل ۴ سیمه و دستگاه با ورودی Sense: روی ترمینال دستگاه، EXC+ را به Sense+ و EXC− را به Sense− جمپر کنید.
- لودسل ۶ سیمه و دستگاه بدون ورودی Sense: SEN+ را به EXC+ و SEN− را به EXC− در ترمینال یا جعبه تقسیم وصل کنید.
طبق همان راهنمای Tacuna، در هر دو حالت دستگاه کار میکند ولی مزیت جبران افت ولتاژ از بین میرود، و جمپر نزدن میتواند به خطای Open Sense یا پاسخندادن دستگاه برسد. دفترچهی نمایشگر را هم پیش از اجرا بررسی کنید.
در باسکولهایی که چند لودسل دارند، سیگنال لودسلها در جعبه تقسیم (Junction Box) جمع میشود و یک کابل از آن به نمایشگر میرود. ترمینالگذاری در جعبه تقسیم هم باید با نقشهی همان جعبه و همان لودسل انجام شود، نه از روی حدس.

روش تشخیص سیمهای لودسل بدون نقشه
گاهی لودسل بدون گواهی یا دفترچه میرسد یا برچسب روی کابل پاک شده است. در این حالت حدس نزنید و به ترتیب این مسیر را بروید:
- مدل و ظرفیت را از پلاک بخوانید و نقشه سیمکشی لودسل را از سازنده یا فروشندهی همان لودسل بگیرید؛ Morehouse هم این را اولین قدم میداند.
- گواهی کالیبراسیون، پلاک و برچسبهای روی بدنه یا کابل را بررسی کنید.
- برای لودسلهای بدون تقویتکنندهی داخلی (خروجی mV/V)، با لودسل جداشده از دستگاه مقاومت بین سیمها را بسنجید. در لودسل ۶ سیمه، هر Sense با تحریک همنامش تقریباً اتصال کوتاه دیده میشود (چند اهم یا کمتر). این آزمون فقط جفتها را مشخص میکند و اگر مقاومتها نزدیک هم باشند، تشخیص قطعی تحریک و سیگنال ممکن نیست.
- اگر نتیجه قطعی نبود، مدل دقیق را از طریق فرم ثبت سفارش یا تماس با زتا توزین مطرح کنید.
مشکل سیمبندی لودسل: نشانهها و راهحلها
اشتباه در سیمبندی معمولاً با یکی از نشانههای زیر خودش را نشان میدهد. این جدول جمعبندی عمومی از منابع فنی ذکرشده است و جایگزین دفترچهی دستگاه نیست.
| نشانه | علت محتمل | اقدام |
|---|---|---|
| وزن ناپایدار یا غیرعادی بعد از اتصال | رنگبندی اشتباه یا سیم شل | ترتیب سیمها را با نقشهی همان لودسل کنترل و ترمینالها را دوباره سفت کنید |
| خطای Open Sense یا پاسخندادن دستگاه | ورودی Sense دستگاه بدون سیم یا جمپر مانده است | سیمهای Sense را وصل کنید یا Sense را به تحریک همنام جمپر کنید |
| تغییر وزن بعد از کوتاه یا بلند کردن کابل لودسل ۴ سیمه | مقاومت کابل عوض شده و کالیبراسیون به طول اصلی وابسته بود | بدون راهنمای سازنده کابل را کوتاه یا بلند نکنید؛ در صورت تغییر، با سازنده یا فروشنده مشورت و سیستم را دوباره کالیبره کنید |
| نوسان یا نویز تصادفی | شیلد بهجای ارت استفاده شده یا در بیش از یک نقطه زمین شده است | شیلد را فقط در سمت دستگاه و طبق دفترچه وصل کنید |
| لودسل ۶ سیمه ناپایدار است یا دستگاه به حالت ۴ سیمه برمیگردد | سیم Sense قطع شده یا اتصال ضعیفی دارد | با لودسل جداشده، مقاومت EXC+ تا SEN+ و EXC− تا SEN− را بسنجید؛ باید چند اهم یا کمتر باشد |
سؤالات متداول
نقشه سیمکشی لودسل را از کجا پیدا کنیم؟
از دیتاشیت سازنده، گواهی کالیبراسیون، پلاک یا برچسب روی کابل. در صفحهی برخی محصولات زتا توزین هم رنگ سیمهای مدل ثبت شده، ولی برای هر واحد باید آن را با نقشه یا کابل واقعی همان لودسل تطبیق داد.
لودسل ۴ سیمه را میشود به نمایشگری با ورودی Sense وصل کرد؟
بله، معمولاً با جمپر زدن EXC+ به Sense+ و EXC− به Sense− روی ترمینال دستگاه؛ فقط جبران افت ولتاژ کابل در این حالت وجود ندارد. دفترچهی نمایشگر را هم بررسی کنید.
کابل لودسل را میشود کوتاه کرد؟
در لودسل ۴ سیمه، کالیبراسیون به طول و مقاومت کابل اصلی وابسته است و کوتاه یا بلند کردن آن میتواند خطا ایجاد کند. بدون دستورالعمل سازنده این کار را انجام ندهید.
شیلد لودسل را به کجا وصل کنیم؟
شیلد جزو پل اندازهگیری نیست و نباید بهعنوان ارت استفاده شود. معمولاً فقط در سمت دستگاه متصل میشود تا حلقهی زمین ایجاد نشود؛ روش دقیق را از دفترچهی نمایشگر و سازندهی لودسل بگیرید.
جمعبندی و استعلام
برای سیمبندی درست لودسل سه چیز را فراموش نکنید: نقشهی همان مدل، تعداد سیمها (۴ یا ۶) و روش اتصال Sense و شیلد. اگر مدل یا نقشهی لودسل مشخص نیست، مدل دقیق و ظرفیت آن را همراه نوع نمایشگر یا جعبه تقسیم از طریق فرم ثبت سفارش یا تماس با زتا توزین اعلام کنید. مدلهای موجود را هم در صفحهی خرید لودسل ببینید؛ قیمت از طریق استعلام اعلام میشود.


دیدگاه خود را به اشتراک بگذارید